به نام خدا

نقدوبررسی اردوهای عملی آمادگی دفاعی

آن کشور وملّتی که بتواند ثابت کند آماده ی ایستادگی ودفاع جانانه برای استقلال و حفظ هویّت ، آرمان ها و موجودیّت خوداست ، همواره عزیز است .                                    ( مقام معظّم رهبری )

                                                 شهلا طاهری

مقدمه

 آن کشور وملّتی که بتواند ثابت کند آماده ی ایستادگی ودفاع جانانه برای استقلال و حفظ هویّت ، آرمان ها و موجودیّت خوداست ، همواره عزیز است .                                                       ( مقام معظّم رهبری )

  یکی از محورهای اساسی کتاب آمادگی دفاعی ، بصیرت افزایی دانش آموزان درجهت شناخت دوستان و دشمنان مردم است که مقام معظّم رهبری برآن تأکید فرمودند.

     اردوهای عملی آمادگی دفاعی به عنوان یکی از برنامه های مکمل و تثبیت کننده ی محتوای کتاب آمادگی دفاعی ودر جهت افزایش آگاهی و آمادگی برای دفاع و مقابله با انواع تهدیدها ی دشمنان ، از جایگاه و اهمّیّت ویژه ای برخودارهستند. نظربه اهمّیّت این اردوها و این که هرساله دردو نوبت از سال تحصیلی برگزارمی شوند ، در این مقاله که مجموع نظرات و دیدگاه های دبیران محترم آمادگی دفاعی و دانش آموزان شرکت کننده در این اردوهاست ، به بررسی و تحلیل محتوایی و کمّی وکیفی آن ها در گذشته و امسال پرداخته شده است . امید است باتوجّه به نقاط ضعف و قوّت  برگزاری این اردوها و اتّخاذ روش ها وبرنامه های  متناسب با اهداف آموزشی  کتاب آمادگی دفاعی ، نسبت به افزایش کارایی و کیفیّت برگزاری اردوها و رفع نواقص وکم وکاستی های آن ها ، بیش از گذشته اهتمام ورزیم . ان شا ءاللّه

نقاط قوّت :

1)      افزایش نظم ومدیریّت :

وجود نظم وانضباط درساعت شروع و خا تمه ی اردوها ونیز کلاس بندی دانش آموزان ، از مهم ترین ویژگی هایی بود که در این دوره از اردوها به چشم می خورد که در سال های گذشته ، کم تر شاهد آن بودیم .

2)هماهنگی محتوایی اردوها با کتاب آمادگی دفاعی :

هماهنگی محتوایی این دوره از  اردوها با درس ها ی اوّل تا ششم کتاب آمادگی دفاعی ، اتّفاق خوشایندی بود که امسال شاهد آن بودیم . موضوعاتی مانند آشنایی با سیره ی شهدا ، بیان خاطرات و زیبایی های جنگ از زبان پیشکسوتان جنگ و جهاد ، رنگ و بوی خاصّی به محافل اردویی امسال بخشید.

دسته بندی جنگ ها و توجّه ویژه به جنگ نرم و بیان ماهیّت و اهداف و روش های علمی و عملی مقابله با آن ،  هم چنین آموزش فرهنگ استفاده از فضاهای مجازی وشبکه های اینترنتی و ماهواره ای و بیان خطرات ، محاسن و معایب استفاده از آن ها از بخش های مطرح شده در این اردوها بود.

3)آموزش مؤثّر ،  به کمک فنّاوری :

ایجاد جذّابیّت های دیداری و شنیداری برای تفهیم بیش تر مطالب ، با استفاده از فیلم وکلیپ های متنوّع و مستند در مورد موضوعات مطرح شده ازقبیل : آشنایی با سیره ی شهدا ، جنگ نرم و تحلیل برنامه های ماهواره ای ، تاریخچه و ماهیّت شبکه های ارتباطی در فضای مجازی ، بسیار مورد علاقه و توجّه دانش آموزان قرارگرفت و خستگی و کسالت سال های گذشته را برای آنان درپی نداشت .

4)استفاده از کارشناسان متخصّص وجوان درامر آموزش :

آموزش مباحث مختلف دفاعی و مسائل مهمّ روز  به وسیله ی نیرو های جوان و مجرّب در این دوره ها باعث ایجاد ارتباط بهترآن ها با دانش آموزان ودرک متقابل آن ها از یکدیگرو تفهیم بهترمطالب شده و نیز استفاده ی این متخصٌصان از شیوه های نوین آموزشی ، مطالب را باورپذیرتر و انگیزه ی مخاطبان را افزایش داده است .

5)نهادینه شدن محتوای کتاب آمادگی دفاعی در دانش آموزان :

اردوهای عملی ، فرصتی است برای بازخوانی و مرور آن چه که در کتاب و کلاس درس آموخته اند . مطرح شدن یا تکرار مطالب درسی با توضیح و تفصیل بیش تر از زبان کارشناسان آن مطالب و آشنایی نزدیک با  شاهدان عینی هشت سال دفاع جانانه ی رزمندگان غیوراسلام که از متولّیّان و مدرسان دراین اردوها بودند ،  موجب ثبات و پایداری آموخته ها در ذهن و جان دانش آموزان و انعکاس آن در رفتار اجتماعی شان می شود.

همچنین این اردوها ، فضای مناسبی برای مطرح کردن دیدگاه ها و پرسش های نا گفته ی دانش آموزانی است که هنوز به مرحله ی باور نرسیده اند وبا تعامل وهم فکری مسئولان مربوط می توانند به ثبات نسبی ازجهت علمی و اعتقادی برسند.

6)هشت نمره ی عملی انگیزه ساز :

اختصاص هشت نمره از بیست نمره ی نوبت اوّل درس دفاعی  به دانش آموزان فقط به خاطر حضور آنان در اردوی عملی ، موجب علاقه مندی و ایجاد انگیزه در آنان برای شرکت در اردو  و یادگیری مسائل  آمادگی دفاعی و اهمّیّت آن ، می شود . این نتیجه ، پس از برگزاری نوبت اوّل اردوها ، به وضوح دیده می شود.

نقاط ضعف :

1)نامناسب بودن مکان برگزاری اردوهای عملی:

اردوها معمولاً یادردبیرستان محلّ تحصیل دانش آموزان یا در مدارس دیگر ناحیه یا منطقه ی محلّ تحصیل آنان برگزار می شود که اشکالات و ایراداتی دارد .برخی از این اشکالات عبارتند از :

- مجهّز نبودن همه ی مدارس و کلاس ها به تابلوهای هوشمند و دیتا شو ، سایت و ...

- کمبود کلاس و فضای مناسب تدریس در مدارس و ازدحام دانش آموزان در کلاس ها

-یکسان نبودن امکانات آموزشی درتمام کلاس های یک آموزشگاه ویا در سطح تمام مدارس برگزارکننده و میزبان

- تداخل زنگ استراحت وکلاس های اردوی عملی با سایر کلاس های درسی آموزشگاه

2)ناهماهنگی و عدم دقّت در اعلام برنامه ی اردوهای عملی :

معمولاً زمان و مکان اجرای اردوهای عملی مدارس ، به موقع و در زمان مناسب اطّلاع رسانی نمی شود ویا مدارس میزبان و مهمان در بخشنامه های ارسالی ازسوی پایگاه های بسیج به خوبی مشخّص نشده است .

برخی اوقات مخالفت یا عدم مشارکت برخی از مدیران مدارس با زمان و مکان اجرای اردوها به دلیل تداخل با برنامه های ازپیش تعیین شده در مدارس ویا  نبود امکانات ،  موجب تغییر یا تعویق زمان ومکان اردوها می شود که  از پیامدهای آن سردرگمی   برای اطلّاع رسانی به دبیران دفاعی  یا  دانش آموزان و   خانواده ها ی آن ها       می باشد.

پیشنهاد ها :

1)       اردوها در یک مرکز ثابت و مشخّص به غیر از مدارس که از امکانات  و تجهیزات آموزشی و رفاهی لازم برخوردار باشد ، برگزار گردد.

2) ) زمان و مکان اجرای اردوها پس از برنامه ریزی های دقیق و نظرخواهی ازمدیران و دبیران دفاعی  و در یک محدوده ی زمانی مشخّص ، اطّلاع رسانی شود.

3)تاریخ برگزاری اردوها به نحوی تنظیم شود تا دبیرانی که در چند دبیرستان تدریس دارند ، بتوانند در یک روز همراه دانش آموزان در اردو شرکت نمایند.

4)بخش« اطفای حریق »که از قسمت های پایانی اردوهای عملی نوبت اوّل بود ، برای تناسب با بخش های کتاب آمادگی دفاعی ، به مرحله ی دوم اردوها موکول شود.

5)به پیشنهادبرخی از دبیران دفاعی - به خاطر شناخت بیش تر آن ها از دانش آموزان - سرمربیّان محترم  با صلاحدید و نظرخواهی از دبیران دفاعی در مورد تعیین میزان نمره ی عملی دانش آموزان اقدام نمایند.

6) ضمن تشکّر و قدردانی ازسرمربیّان محترم، جمعی از دبیران دفاعی مناطق و نواحی ، خواستارتغییر و بازنگری در نحوه ی رفتار و برخورد بعضی از سرمربیّان هستند و ازرفتاررئیس مآبانه ی آنان باخود گله دارند.

امیداست بتوانیم از خدمتگزاران واقعی جبهه های علم و ایمان ومعرفت باشیم

شهلا طاهری حاجی وند

دبیرآمادگی دفاعی ناحیه 4 اصفهان

دیماه 93